Onderhoud kapitaalgoederen

De paragraaf betreffende het onderhoud van de volgende kapitaalgoederen:

• Wegen
• Civiele kunstwerken
• Groen
• Technische installaties & openbare verlichting
• Spelen
• Stedelijk Water & riolering
• Watergangen
• Gebouwen

Onderhoudsniveau
Onderhoudskosten kapitaalgoederen zijn uitgaven om de kwaliteit van gemeentelijk eigendom dat vele jaren meegaat op een van tevoren vastgesteld onderhoudsniveau te houden of weer te brengen. Dit met als doel het naar behoren te laten functioneren of een bepaalde representativiteit te laten behouden. We onderscheiden groot onderhoud en regulier onderhoud. Het onderhoud wordt opgenomen in een meerjarige onderhoudsplanning (MJOP). Voor het onderhoud aan de kapitaalgoederen in de openbare ruimte is beeldkwaliteitsniveau B vastgesteld (volgens de CROW-beeldmeetlatten). Met uitzondering van het Stadshart waarvoor niveau A geldt en voor de buitengebieden geldt het beeldkwaliteitsniveau C.

Onderhoud
De noodzaak tot onderhoud is ieder jaar terugkerend. De kosten ervan komen ten laste van de exploitatie en hiervoor is een bedrag van € 11,2 miljoen begroot.

Investeringen

Wanneer een aanpassing leidt tot een belangrijke kwaliteitsverbetering en/of een significant langere gebruiksduur, wordt het niet gerekend tot groot onderhoud maar is het een investering die geactiveerd moet worden zodat de lasten over meerdere jaren gespreid worden. Voor de laatstgenoemde categorie verwijzen we naar de bijlage Investeringen.

Trends & Ontwikkeling

• Klimaat -en duurzaamheidssambities en doelstellingen.
• Strengere eisen ten aanzien van milieustoffen (Pfas, NOx, beperking CO2, staalslakken).
• Prijsstijgingen en marktwerking.
• Klimaatverandering leidt tot nieuwe activiteiten in het bestrijden van plagen en exoten te bestrijden zoals blauwalg en iepziekte.

Beheerplannen

In 2025 is het Strategisch Assetmanagement Plan (SAMP) door de raad vastgesteld. Binnen het assetmanagement wordt een vertaling gemaakt van de doelstellingen van de organisatie, vanuit onder andere de Omgevingsvisie, naar doelstellingen voor asset beheer. Oftewel: hoe we met de assets om moeten gaan om de door de raad bepaalde doelstellingen te behalen. Hiermee geeft het richting aan de tactische beheerplannen. Daarnaast geeft het een afwegingskader dat gebruikt kan worden voor besluitvorming en prioritering. De raad heeft met het vaststellen van het SAMP het voortzetten van het Gebied Gericht Werken bevestigd.

In het SAMP zijn drie beheerstrategieën opgenomen:

1. Gebied Gericht Werken (GGW): één integrale aanpak van alle asset-vakgroepen voor een toekomstbestendige transformatie van de openbare ruimte waarin het groot onderhoud en vervanging van de assets geborgd is.
2. Risicogestuurd en levensduur verlengend (RGB): voor locaties in de hele gemeente, waar reparaties of onderhoud benodigd is, die niet binnen de systeemgrenzen van het GGW passen. Deze aanpak gaat per specifieke asset-vakgroep, bijvoorbeeld meerjarenonderhoud baggeren, of -groen enzovoorts.
3. Kans-projecten: Op locaties waar meerdere onderhoudsopgaven van de asset-vakgroepen samenkomen, of er is een initiatief uit een ander domein, of er zijn kansen op subsidie, of mogelijk een andere gelegenheid die zich voordoet, wordt deze als KANS-project gedefinieerd en met de integrale aanpak - gelijk aan de GGW aanpak - uitgevoerd. Een voorbeeld van een KANS-project is bijvoorbeeld de Scheldestraat in 2026, waarin opgaven van riolering, wegen en een ontwikkeling van Woningstichting Den Helder samenkomen.

De  huidige beheerplannen zijn vastgesteld tot en met 2025. Naar verwachting wordt in het vierde kwartaal van 2026 het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2026–2030 vastgesteld. Het IBOR vertaalt het SAMP naar tactische kaders en concrete doelstellingen per asset. Daarmee vervallen de onderstaande beheerplannen. In het IBOR wordt per asset-groep uitgewerkt hoe het beheer en onderhoud voor de komende vijf jaar wordt uitgevoerd.

Onderstaand tabel geeft een overzicht van de huidige beheerplannen.

Areaaluitbreiding
In de gemeente Den Helder wordt op verschillende plaatsen volop gebouwd. Hierdoor groeit  het areaal dat moet worden beheerd en onderhouden ieder jaar aanzienlijk. Het uitgangspunt is dat voor de groei van het areaal  door  uitbreiding van de gemeente (autonome ontwikkelingen) voldoende onderhoudsbudget  beschikbaar is. Dit is nodig  om  de gewenste kwaliteitsniveaus te kunnen blijven behalen De benodigde budgetten voor deze uitbreidingen worden onder andere gedekt  uit de toename van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De uitbreiding van het areaal en de bijbehorende stijging van de beheerkosten worden regelmatig geactualiseerd. Bij  nieuwe projectopdrachten worden deze kosten geraamd en wordt een onderhoudsbudget aangevraagd. Op deze manier kunnen de financiële gevolgen van de groei van het areaal goed worden verwerkt. Voor de toename van de onderhoudslasten door areaaluitbreiding is rekening gehouden met een gemiddelde groei van 150 woningen per jaar, inclusief de bijbehorende openbare ruimte.